De beste voetbalcoaches in de geschiedenis: TOP France Football

De ranglijst van vijftig voetbaltrainers die France Football in maart 2019 publiceerde, is vooral interessant als uitnodiging om verschillende vormen van trainerswerk te vergelijken. De bovenste tien plaatsen brachten vernieuwers, langdurige clubbouwers en succesvolle coaches uit meerdere landen bij elkaar. Bill Shankly sloot die top tien af. Zijn verhaal maakt duidelijk waarom de betekenis van een trainer niet uitsluitend uit het aantal Europese hoofdprijzen kan worden afgeleid. Soms ligt de grootste bijdrage in het veranderen van de basis waarop een club verder groeit.

De top tien in historische context

De eerste vijf namen waren Rinus Michels, Alex Ferguson, Arrigo Sacchi, Johan Cruijff en Pep Guardiola. Daarna volgden Valeriy Lobanovskiy, Helenio Herrera, Carlo Ancelotti, Ernst Happel en Bill Shankly. Het gaat om de volgorde van het overzicht uit 2019. Prestaties die later plaatsvonden, maakten daar vanzelfsprekend geen deel van uit. Die datering voorkomt dat de lijst wordt gelezen als een actuele eindstand waarin iedere verdere ontwikkeling al is verwerkt.

Een redactionele rangschikking blijft bovendien een beoordeling. Resultaten zijn controleerbaar, maar het gewicht van invloed, vernieuwing en langdurig werk is niet voor iedereen hetzelfde. Een lezer die andere criteria belangrijk vindt, kan dus tot een andere volgorde komen zonder dat de historische prestaties veranderen.

Shankly begon buiten de hoogste divisie

Liverpool benoemde Shankly in december 1959 tot manager. De club speelde toen in de Second Division. In het seizoen 1961/62 volgde het kampioenschap op dat niveau en daarmee promotie. Twee seizoenen later werd Liverpool kampioen op het hoogste niveau. De latere titels van 1965/66 en 1972/73 maakten duidelijk dat het niet bij één sterk jaar bleef. Deze ontwikkeling is een belangrijk onderdeel van de reden waarom zijn naam zo’n grote plaats in de clubgeschiedenis inneemt.

Wie een trainer beoordeelt, moet daarom ook het vertrekpunt bekijken. Een club overnemen die al aan de top staat is een andere opdracht dan een organisatie naar dat niveau brengen. Beide kunnen moeilijk zijn, maar vragen niet precies dezelfde keuzes. Een lijst met alleen eindresultaten maakt dat verschil onvoldoende zichtbaar.

Nationale prijzen en Europese doorbraak

Onder Shankly won Liverpool de FA Cup in 1965 en 1974. In 1973 behaalde de club bovendien de UEFA Cup, haar eerste Europese trofee. Dat succes kwam na eerdere Europese teleurstellingen en vormde een nieuw ijkpunt. Het laat zien hoe een club stap voor stap ervaring kan opbouwen op een groter podium. Een historische loopbaan hoeft geen ononderbroken reeks overwinningen te zijn om toch een duidelijke ontwikkeling te tonen.

Voor supporters worden afzonderlijke finales vaak de momenten waaraan een periode wordt herinnerd. Voor een analyse van trainerswerk is ook interessant wat tussen die momenten gebeurt. Hoe blijft een team competitief, hoe worden nieuwe spelers ingepast en hoe wordt voorkomen dat een eerste succes het eindpunt van de ontwikkeling wordt?

De basis voor wat daarna komt

Shankly stopte in 1974 als manager van Liverpool. Bob Paisley, die al deel uitmaakte van de staf, volgde hem op. Het is belangrijk om prestaties van die opvolger niet achteraf volledig aan Shankly toe te schrijven. Tegelijk kan een trainer wel een omgeving achterlaten waarin verder bouwen mogelijk is. Dat onderscheid helpt om zorgvuldig over een erfenis te spreken: eerdere keuzes kunnen invloed hebben zonder dat latere successen automatisch aan dezelfde persoon toebehoren.

Een club bestaat immers uit meer dan de hoofdtrainer. Spelers, stafleden en bestuur dragen eveneens bij. Een sterk trainersportret maakt zichtbaar hoe iemand binnen dat geheel werkte, in plaats van de geschiedenis te vertellen alsof één persoon alle onderdelen zelfstandig vormgaf.

Een ranglijst gebruiken om beter te kijken

De plaats van Shankly in de France Football-top tien biedt een nuttig tegenwicht voor discussies die uitsluitend om tactische uitvindingen draaien. Het opbouwen van een betrouwbare organisatie en het verbeteren van een ploeg over meerdere jaren zijn eveneens vormen van vakmanschap. Voor trainers op een kleiner niveau zijn die onderwerpen herkenbaar. Ook daar gaat het om duidelijke afspraken, een passende taakverdeling en aandacht voor de ontwikkeling van spelers.

Gebruik een historische lijst daarom als begin van een gesprek. Welke prestatie waardeer je, welke omstandigheden tel je mee en welk bewijs ondersteunt je oordeel? Met zulke vragen wordt het vergelijken van grote namen inhoudelijker. De uiteindelijke volgorde hoeft niet voor iedereen gelijk te zijn om toch iets waardevols over voetbalgeschiedenis en coaching te leren.

Al tien jaar verzorgt Online Solutions Group BV het onderhoud en de verdere ontwikkeling van CompanyGids. Eigenaar Sergej Dergatsjev bouwt daarmee verder aan de bedrijvengids. Ontdek Company Gids op CompanyGids. Meer over de diensten van OSG: socialmediamarketing.